D. Mehmet DOĞAN
M.Nuri Bingöl — Cts, 15/03/2008 - 10:53
Ankara-Kalecik (1947).
Kalecik’te Cumhuriyet İlkokulu’nda başladığı ilk tahsilini ailesinin 1956’da il merkezine göçü üzerine Ankara’da Ulus İlkokulu’nda bitirdi. Cebeci Ortaokulu’nu bitirdikten sonra orta öğretimini Ankara Gazi Lisesi’nde tamamladı (1968).
Aynı yıl SBF Basın ve Yayın Yüksek Okulu’na (şimdi Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi) girdi. Bu okulun radyo-televizyon uzmanlık bölümünden mezun oldu (1972).
Türk Tarih Kurumu Yeni Türkiye Araştırma Merkezi’nde (dokumantalist, 1972-1974), askerlikten sonra Dergâh Yayınları’nda (yayın yönetmeni, 1975-1977), TRT Kurumu’nda (Genel Müdür danışmanı, 1977-1978), tekrar Dergâh Yayınları’nda (yeniden çıkarılmasına karar verilen Hareket dergisini yayına hazırlamak üzere, 1978) çalıştı. Bir süre işsiz kaldı. Bu arada Büyük Türkçe Sözlük’ü hazırlamaya başladı. Türkiye Yazarlar Birliği’nin kuruluş çalışmalarını yürüttü ve Birlik Yayınları’nı kurdu (1978-1980). 1980’de Kültür Bakanlığı Sinema Dairesi’nde sözleşmeli film yapımcısı ve senaryo yazarı olarak çalışmaya başladı. Film Denetleme Kurulu üyeliği yaptı. 1986’da Kültür Bakanlığı’ndan ayrıldı, Zaman gazetesinin yayın kurulunda yer aldı ve bu gazetede “Kimlik” başlığı altında günlük yazılar yazdı (1986-1987). Zaman gazetesinden yönetim değişikliği sırasında arkadaşlarıyla birlikte ayrıldı (1987). Bir süre Yörünge dergisinde haftalık yazılar yazdı (1991-1992).
Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde yazarlık dersleri verdi (1991-1993). Vakit (Akit) gazetesinde günlük yazılar yazdı (1994-1996) ve Birlik Medya A.Ş.’nin Genel Müdürlüğünü yaptı (1994-1996). TBMM tarafından Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeliğine seçildi (22.5.1996).
Üniversite talebesiyken Fikir ve San’atta Hareket dergisinde yazmaya başladı. Batılılaşma İhaneti ve Tarih ve Toplum gibi ilk kitaplarını teşkil eden yazıların çoğu önce bu dergide yayınlandı. Hareket dışında seyrek olarak Türk Edebiyatı, Mavera, İslâm, İlim ve Sanat, İzlenim, Nehir, Umran dergilerinde yazdı. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nin yayınını planlayan ve ilk ciltlerinin yayınını yöneten Doğan, bu ansiklopediye muhtelif maddeler yazdı. Türk Aile Ansiklopedisi’nin yayınını yönetti (Üç cilt, 1991-1992).
D. Mehmet Doğan daha çok siyasi ve sosyal tarih, fikir ve basın tarihi, dil gibi alanlarla ilgili olarak çalışmalar yaptı. Ayrıca televizyon metinleri ve senaryolar yazdı, çeşitli televizyon program ve filmlerinin yapımında görev aldı. Türkiye Yazarlar Birliği, Mehmed Âkif Fikir ve Sanat Vakfı, Türkiye Yazarlar Birliği Vakfı, Türkiye Gönüllü Teşekküller Vakfı’nın kurucularından olan Doğan, uzun süre Türkiye Yazarlar Birliği’nin genel başkanlığını yürüttü (1978-1996, halen Şeref Başkanı) ve bu kuruluş tarafından yayımlanan Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı’nın yayınını yönetti (1984-1996). TYB Vakfı’nın da kurucu başkanı olan Doğan bu vakfın mütevelli heyet başkanlığını da yürüttü (1991-1996). Yazarlık alanının tanımlanması, yazarların mesleki bir kuruluş çatısı altında toplanması, geçmiş büyük yazarlarımızın ve yaşayan yazarlarımızın tanıtılması yönünde faaliyetlerde bulundu. Safahat ve İstiklal Marşı şairi Mehmed Âkif Ersoy’un sürekli olarak anılması, Ankara’da Milli Mücadele sırasında ikamet ettiği Taceddin Dergâhı’nın korunması için çaba sarfetti. Taceddin Dergâhı etrafındaki kanunsuz ve ruhsatsız yapıların yıkılarak bölgenin İstiklal Marşı Bağı/parkı haline getirilmesi için proje hazırladı. Ülke içinde Dursunbey/Suçıktı, Çorum, Konya gibi ilçe ve il merkezlerinde şiir şölenlerinin yapılmasına öncülük etti.
Tarih ve Toplum adlı eseriyle Türkiye Milli Kültür Vakfı teşvik ödülü (1978), Büyük Türkçe Sözlük’le Türkiye Yazarlar Birliği Dil ödülü (1982) ile Büyük Türkçe Sözlük’ün geliştirilmiş 10. baskıyla Özbekistan Yazarlar Birliği’nin Uluslararası Kaşgarlı Mahmud Mükafatı’na layık görüldü (1995).
Türk Dünyası ile ilişkilerin yeniden kurulması sürecinde kültürel ve edebi ilişkilerin gelişmesinde önemli yeri olan Türkçe’nin Uluslararası Şiir Şölenleri’nin düzenlenmesine öncülük etti. İlki 1992’de Türkiye’de, ikincisi Kazakistan’da, üçüncüsü Türkmenistan ve dördüncüsü Kıbrıs’ta yapılan bu şölenler yanında Türk dünyasının yazar kuruluşları başkanları arasında zirve toplantıları yapılması için çaba sarfetti. İlki 1993’de Ahmed Yesevi’nin hatırasına Türkistan’da (Kazakistan) yapılan zirve, ikinci olarak Konya’da Mevlana’nın hatırasına ithafen yapıldı (1996).
Eserleri
a. Kitaplar
aa. Fikir Kitapları
Batılılaşma İhaneti (1975, 18. bs. 1998),
Tarih ve Toplum - Toplum yapımızın tarihi oluşumu (1977, genişletilmiş 4. bs. 1998),
Dil-Kültür-Yabancılaşma (1984, genişletilmiş 3. bs. 1992),
Halka Karşı Demokrasi (1988, 5. bs. 1997),
Camideki Şair-Mehmed Âkif (1989, genişletilmiş 2. bs. 1989),
Türkiye’de Darbeler-Müdahaleler ve Siyasi Sistem (1990, 3. bs. 1997),
Kemalizm (1992, genişletilmişi Bir Savaş Sonrası İdeolojisi: Kemalizm adıyla 1994),
Kültürel Savaş ve Savaş Kültürü (1992),
İletişim veya Dehşet Çağı (1993),
Kitaplık Kılavuzu (1996),
Türkistan-Türkiye Gergefinde İran (1996),
Türkendülüsiye-Hilâl Operasyonu (1998),
Bir Lugat Bulamadım (2001).
ab. Sözlükler
Büyük Türkçe Sözlük (1981, geliştirilmiş 15. bs. 2001),
Okullar İçin Büyük Türkçe Sözlük (1984, 6. bs. 1996),
İlk Sözlük (1989),
Temel Büyük Türkçe Sözlük (1994, 3. bs. 1996).
b. Film metinleri ve senaryolar
Sanat Sözlüğü (1977),
Ulucami (1977),
Şairler Meydanı (1978),
Kaybolan Şehirler (1985),
Nureddin Topcu (1985),
Mehmed Âkif (1986),
Yaşayan Geçmiş (1987),
Mimar Sinan (3 bölümlük dramatik belgesel, 1988).
- M.Nuri Bingöl yazıları
- yorumlamak için giriş/kayıt gerekli




Son yorumlar
4 sa. 57 dk. önce
5 sa. 8 dk. önce
5 sa. 17 dk. önce
5 sa. 20 dk. önce
5 sa. 28 dk. önce
5 sa. 38 dk. önce
5 sa. 40 dk. önce
5 sa. 49 dk. önce
5 sa. 59 dk. önce
6 sa. 8 dk. önce