Mardin'den, Habur Kapısı'ndan çıkıp çöle revan olduktan sonra günlerce gittik. Ufak tefek tepeciklerin dışında düz araziden başka nesne yoktu. Kerbelâ düz bir satıhtı; Bağdat ve hatta Medine, çölde birden karşımıza çıkan vahalardı. Beş Şehir'de Ahmet Hamdi, Konya'yı, buna benzer bir şekilde ifade eder. Tıpkı Konya da Aksaray istikametinden gidiyorsanız tam tamına 160 km. düz araziden sonra karşınıza çıkan vaha gibidir. Ha çöl ha Konya ovası... Göz alabildiğine düz bir satıh... Sanki ufka denizde bakar gibisiniz. Mekke bir istisna. Çölün ortasında ve yüksek dağlarla çevrili. Ufkunuz yakın. Kalbiniz merkezde. Hira mağarasına gidiyorsun. Cebel-i Nur'da. Çöle yakışan bir dağ: Kayalık, ağaçsız ve sert. Allah Resûlü'nün Cebrail ile vuslat yerine ulaşabilmek için önce zirveye sonra da zirveden bir miktar aşağıya inmek gerekiyor. İniyorsun. Çocukluktan beri kafamızda yer eden" mağara" hayalini arıyorsun. Boşuna. İki büyükçe taşın duldaladığı ve içerisine ancak bir insanın sığabileceği kadar bir yer.

Nuh'un gemisi bir dağa indi.
Hz. Musa'ya Sinâ Dağında tecelli etti Allah.
Hz. İsa bir dağda yücelere çekildi.
Ashab-ı Kehf, bir dağ mağarasında uyudu en güzel uykuyu.
Hz. Peygamber'e Cebrail bir dağda göründü ilk kez.

Modern insan hem içindeki hem dışındaki dağını kaybetti. Dağdan kaçıyor modern insan. Bereketli ovaları iskana açıyor, eliyle kuyusunu kazıyor. Kendisine su veren dağa kem bakıyor. Tarihi dokusu olan bütün mekanların bir parçası dağ iken artık ne şehirler sırtlarını dağlara veriyor, ne münzevi misafirlerini ağırlıyor dağlar... Şehirlerde ufka zaten ihtiyacınız yok. Çepeçevre sarmış yüksek binalar, devasa binalar. Modern insanın ufku yok.

Arabasız, vasıtasız ulaşabileceğiniz en yüksek noktaya çıkın. Teninizi okşayan rüzgardan gözlerinizi dolduran manzaraya kadar bir farklılık, bir seçkinlik fark edeceksiniz. Bu içinizin dağlı yanıdır. İçinize bir dağ taşıyın. Dağlar, sadece yeryüzünü tutan kazıklar olarak yaratılmadı. Cennetten indirilen ilk insan, ilk Peygamber Hz. Adem a.s. gibi modern zamanlarda da ayağımızı sımsıkı basabileceğimiz bir dağa ihtiyacımız var.