Yazınız beni başka diyarlara götürdü. Hani şu kentler ve dışındakiler mevzuu... Bizim kentlerimiz ve elden çıkan bize ait değerlerin şimdiki hali...

Paylaşmak istedim efendim:

Güzel insanlardan, güzel dostlardan birisi ile İslâmî şehircilik üzerine sohbet ediyoruz. Turgut Cansever üstadı da anarak nasıl bir şehircilik anlayışımızın olması gerektiği, mimarisi, yeşil alanlarına varana kadar bütün alt yapısını mevzuû ediyoruz. Yaşadığımız mekanlar şehirlerimiz, şöyle veya böyle amma illaki bizden bir eser taşımalı. Ne taşıması biz ve şehir, özdeşleşmeliyiz. Şehir ve şehircilik kuru bir asparagas olarak kalmamalı. Müslüman, yaşadığı zamana ve mekana mührünü vuran bir şahsiyettir.

İslam Kentleri ve Giyar

Böylesi düşünceler içerisindeyken Diyanet'in çıkardığı İslâm Ansiklopedisi'nin 14. cildinde bir madde ile karşılaştım. Tamamen tevafuk oldu. GIYAR.

Gıyâr: Sözlükte "ayrılma, muhalefet etme" anlamlarına geliyormuş. Terim anlamı ise daha muhkem: "Kâfirleri müslümanlardan ayıran alâmet". İslâm ülkelerinde yaşayan gayri müslimlerin taşımaya mecbur oldukları, müslümanlarca kâfirlik alâmeti kabul edilen kıyafete deniyormuş.

Ansiklopedinin ilgili maddesinde bu uygulamanın ilk olarak ne zaman başladığı, uygulamaya dayanak teşkil eden âyetleri ve hadisleri, konuyla ilgili imamların görüşlerini Ahmet Saim Kılavuz özetlemiş. Bu bir başka konu.

İslâmî kentlerimiz üzerine kafa yorarken bu uygulamayı da göz önünde bulundurmakta fayda görüyorum. Amerika'nın bilmem ne eyaletindeki bir şehrin "Çin mahallesi"ni barındırdığı, Avrupa'daki bir çok ülkenin şehirlerinde "Türk" veya "Cezayirli" ya da "Lâtin" nüfuslarının bir arada ve tamamen kendi kültürleri ile bir arada yaşadıkları gibi müslüman mahalleleri, müslüman kentleri ve müslüman ülkeleri de kültürleriyle beraber müslüman kimliklerinden gelen, giyiminden dükkan tefrişatına, camiinden bina isimlerine kadar varlıklarını hissettirmelidir.

Bizim hayallerimiz var binlerce yıldan devralıp kıyamete dek uzattığımız. Olur mu olur. Ama hayal etmeden hiç bir şey olmaz. Bunu da acizane onlardan biri sayın. Ve hayal etmeyi elden hiç bırakmayın. Müslüman bir Kudüs'te bir sabah namazı kıldığınızı hayal edin; İslâmi bir bilgisayar virüsü ile bütün dünyanın dize geldiğini, elektronik sisteme bağlı savaşların infilak edip eskiden olduğu gibi bir at ve bir kılıç ile savaşların olacağını, Endülüs'ün, Gırnata'nın eski heyecanıyla dirilip yanlarına Paris'in, Londra'nın New York'un katıldığını; bulunduğunuz yerden kalkıp gideceğiniz yere kadar Allah'tan başka kimseden korkmadan gidebileceğinizi; Herkesin günde en az 2 - 3 saat kitap okuduğunu; mafyanın, yargısız infazların, faili meçhullerin mazi olduğunu... hayal edin. Kim engelleyebilir sizi?

Hayal etmeden mümkün mü bunlar?

Bizi de sürükledin peşin sıra Üstad. Allah razi olsun. Ne zaman Kırşehir'den geçsem, Aşık Paşa düşer önce yüreğime. Aşıklık nasıl olmalı ki ad oluversin koskoca paşaya. Ve bir fatiha göndermeden edemem.

Kırşehir gibi Aksaray gibi, Konya gibi, Kayseri gibi çölde karşımıza çıkan vahaları ecdat mühürlemiş, iz bırakmış, emanet etmiş bizlere. Ha Kayseri'deki Hacı Kılıç Camii ve Medresesi ha Karatay medresesi... Ne güzel yapılar ne güzel miraslar...

Ecdat yadigarlarını hatırlattın. Eyvallah. Yüreğine sağlık.